RÖPORTAJ

MÜLAKAT

ELEŞTİRİ

ROMAN ÜNİTESİ ÇALIŞMA SORULARI

“Geçenlerde şehre gittiğim zaman maarif müdürü bana biraz tuhaf muamele etti. Kızıyor da kızdığını belli etmeyip alay etmeyi tercih ediyor gibiydi. Neden diye merak ettim. Sonra laf arasında: -Siz okul dışındaki işlerle de uğraşacak vakit bulabiliyorsunuz galiba, talebeniz pek mi az?- dedi. -Az değil ama, o da vazifem değil mi?- diye cevap verdim. Alaycı gözlerini üstümde gezdirdi. Bir şey söylemedi. Sonra dışarıda, kahvede arkadaşlardan duydum. Maarif müdürü bana kızgınmış. Ben köylülere Teşkilatı Esasiye Kanunu’nu (Anayasa) okumuş, anlatmıştım. Kadastro’da işi olan bir köylü bir istida vermiş, bir müddet sonra da cevap istemiş. Ne cevabı, denince: -Basbayağı cevap vereceksiniz! Mecbursunuz! Kanun var!- diye dayatmış. Sormuşlar, araştırmışlar, kanunu benden öğrendiğini anlayınca maarif müdürüne şikayet etmişler. Hele bu yol işiyle bu kadar uğraştığıma kızanlar pek çok. Bir alakaları olduğundan değil, iş olsun diye kızıyorlar. Benim öğretmen olduğum köyde oldukça zengin bir Rüstem Ağa var. Şehirde arabacı dükkanı işletiyor, yaylıları, kağnıları tamir ediyor. Bunun istida veren köylere gidip benim aleyhime sözler söylediğini duydum. Pek şaşmadım. Bütün teşebbüslerden henüz bir şey çıkmadı. Ara sıra bu işin arkasını bırakacak oluyorum. (Çünkü hükümetteki, hele nafıadaki (Eskiden Nafıa (Bayındırlık) Vekaleti’nin kentteki yönetim birimi.) memurlar benimle açıktan açığa alay ediyorlar.) Fakat akşamları köyde, istasyondan dönen arabaların, kağnıların ve zavallı hayvanların halini görünce içim acıyor. Kendi kendime: -Başladığın işi yarıda bırakma iki gözüm, sana yakışmaz!- diyorum.”

  1. Sabahattin Ali’ye ait olan yukarıdaki metin hangi dönemde yazılmış ve hangi eğilime bağlıdır?
  1. Bu eğilimle yazılan eserlerin konuları hakkında bilgi veriniz.
  1. Yukarıdaki parçada hangi bakış açısı kullanılmıştır? Bunu nereden anlıyorsunuz?

  1. Aşağıdaki cümlelerdeki bilgiler doğru ise D, yanlış ise Y yazınız.

……Türk edebiyatının ilk çeviri romanı Şemsettin Sami’nin yazdığı Telemak’tır.

……Türk edebiyatında roman türündeki asıl büyük gelişmeler Servet-i Fünun , Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nda olmuştur.

.. Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar adlı romanı Milli Mücadele yıllarını anlatır.

…….1923-1950 yıllarında sanatçılar, konularını günlük hayattan almışlar, toplum sorunlarını derine inmeden gözlemci-gerçekçi eserler yazmışlardır.

…….Peyami Safai “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu” adlı eseriyle bireyin iç dünyasını esas almıştır.

  1. Aşağıda verilen özelliklerin makale mi, fıkra mi, sohbete mi ait olduğunu karsılarına yazınız.

• Kanıtlama amacı güdülür……
• Günübirlik yazılardır…………
• Gerçek ve terim anlam kullanılır…....….
• Eski dilde adı “musahabe”dir…..….
• Bilimsel amaçla yazılırlar…..….
• Gazetelerde güncel konuların işlendiği köşe yazılarıdır……..……
• “Ramazan Sohbetleri” bu türün önemli örneğidir……….…..
• Bu tür yazılarda yazar okuyucuyla söyleşiyormuş gibi senli-benli bir üslup kullanır……..….
• Ahmet Haşim’in “Bize Göre” adlı eseri bu türe örnektir….…
• Bu türde yazan yazarlar açıklayıcı, kanıtlayıcı, öğretici anlatımı kullanırlar….……

  1. Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları doğru bilgi ile doldurunuz. (10pn)
    • Türk edebiyatında ilk makale……………………..dir.
    • Edebiyatımıza roman ……………..döneminde girmiştir.
    • “Yaban” edebiyatımızda …………….çatışmasını işleyen bir romandır.
    • Reşat Nuri Güntekin ……………romanında tüketim ve lükse tutkunluğun aile kurumu üzerindeki etkisini anlatır.
    • Romanın kurgusuyla ilgili olan ……………….tekniği anlatıcının şimdiki zamandan önceki zamanlara giderek kahramanın geçmişinde meydana gelmiş bir olayı anımsatmasıdır.
  1. Aşağıdaki eşleştirmeleri doğru şekilde yapınız.
Çalıkuşu-Halide Edip Adıvar
Sodom ve GomoreKemal Tahir
Kuyucaklı YusufReşat Nuri Güntekin
Ateşten Gömlek  Yaşar Kemal
Esir Şehrin InsanlarıYakup Kadri Karaosmanoğlu
Ince MemedFakir Baykurt
Yılanların ÖcüSabahattin Ali
Fatih-HarbiyeHalikarnas Balıkçısı
Küçük AğaPeyami Safa
Aganta Burina BurinataTarık Buğra
  1. Aşağıdaki tabloda verilen yazarların hangi eğilimde olduğunu işaretleyiniz.
 Toplumcu- gerçekçiBireyin iç dünyasını esas alanModernistMilli ve dini duyguları yansıtan  
Yaşar Kemal    
Peyami Safa    
Oğuz Atay   
Hüseyin Nihal Atsız   
Adalet Ağaoğlu   
Fakir Baykurt    
Kemal Tahir   
Tarık Buğra   
Ahmet Hamdi Tanpınar   
Yusuf Atılgan   
  1. Aşağıda verilen cümlelerin ögelerini bulunuz.

Koşturuyoruz     ufuktan ufka,                     gençlik günlerindeki gibi.

Babalarından kalan yüklü mirası       medeni bir şekilde        paylaştılar.

Burada yoldan denize kadar inen büyük kayalar üstünde oturup akşam saatlerini geçirmeyi      severdi.

Bu ilaçlar            sadece bugünkü tıbbın ve kimyanın zaferi değildir.

  1. Aşağıdaki parantezlere doğru noktalama işaretlerini getiriniz.
  • Henry Ford (  )Fabrikalarımı ( ) makinelerimi tahrip edin fakat adamlarımı bana bırakın (  ) ( ) demiş.
  • Yahya Kemal (  ) iki şeyi düşünmektedir (  ) Birincisi, Batı’nın kendi edebiyatı için yaptıkları ( ) ikincisi de bizim kendi edebiyatımız için yaptıklarımız ( )
  • Aman Allah’ım ( ) güneş altında pırıl pırıl parlayan kocaman bir sazan balığı,  oltanın ucunda çırpınıyor(  )
  1. Aşağıdaki kelimelerin yazımı doğru ise karşılarına D, yanlış ise Y yazınız

bişey…..                                              hiçbiri……..

dinazor……….                            yanlış………

tıraş….

  1. Aşağıdaki cümlede yapılan yazım hatalarının altını çizerek doğrusunu yazınız.

Güzel Sanatlar   akademisine  alınmıyacağımı   başdan biliyor, sınava onbeş gün kala çalışmayı bırak mıştım.

TANZİMAT ŞİİRİ ÇALIŞMA KÂĞIDI

  1. Tanzimat şiiri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden doğru olanları işaretleyiniz.
  • Tanzimat Edebiyatı, Şinasi’nin 1839 yılında çıkarmaya başladığı Tercüman-ı Ahval gazetesi ile başlamıştır……….
  • Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa birinci dönem; Abdülhak Hamit, Muallim Naci ve Recaizade Mahmut Ekrem ikinci dönem şairleridir………
  • Birinci dönem Tanzimat’ta göz için uyak, ikinci dönemde ise kulak için uyak hâkimdir…
  • Tanzimat şiirinde biçim eskidir. Yani divan edebiyatı nazım şekilleri kullanılmıştır……..
  • Birinci dönemde dili sadeleştirmeye çalışmışlarsa da başarılı olamamışlardır………..
  • İkinci dönemde toplum, için sanat anlayışı hakimdir………..
  • Recaizade ve çevresindekiler hak, adalet, özgürlük gibi toplumsal konuları işlemişlerdir…………
  • İkinci dönemde dil sadeleştirilmiştir…………………
  • Ziya Paşa, Şiir ve İnşa makalesiyle halk şiirini överek divan şiirini eleştirmiştir…….
  • Tanzimat edebiyatında Fransız edebiyatı örnek alınmıştır…………..
  • Sone, terzarima gibi türler ilk defa bu dönemde kullanılmıştır………
  • Şiirde “hürriyet,millet” kavramlarını ilk defa kullanan kişi Namık Kemal’dir…………
  • Bu dönemde şiir soyuttur ve her şey idealize edilmiştir…………..
  • İkinci dönemde Abdülhak Hamit Tarhan klasik şekillerde bazı değişiklikler yapmaya çalışmıştır………
  • Tanzimat şiirinde biçim değil içerik ön plandadır………….
  •  Tanzimat şiirinde bütün güzelliği önem kazanmıştır…………………
  • Şiire başlık verme geleneği bu dönemde başlamıştır…………….
  • Aruz ölçüsünü kullanmışlardır……………
  • Osmanlıcılık ve Batıcılık düşüncelerinin etkisinde gelişen bir şiirdir…………..
  1. Servetifünun Dönemi ile ilgili doğru bilgileri işaretleyiniz.
  • Şiirde yeni şekiller kullanılmaya başlanmıştır. İlk defa sone, terzarima ve triyole kullanılmıştır…..
  • Arap ve Fars edebiyatlarının etkisinde oluşan bir şiirdir…………….
  • Parnasizm ve sembolizm akımları etkilidir……………..
  • Dilde sadeleştirmeden vazgeçilmiş hatta az kullanılan ve ahenkli sözcükleri sözlükten bularak kullanmaya çalışmışlardır……………
  • Hayal kırıklığı, gerçeklerden kaçış, hayal-hakikat çatışmaları, aşk gibi temalar en sık işlenen temalardır…………….
  • Tevfik Fikret ve Ahmet Haşim en önemli şairleridir………………….
  • İstanbul’un kötülendiği ilk şiir olan “Sis” şiiri bu dönemde yazılmıştır……….
  • Şiirde cümlenin tek dizede bitmediği ve diğer dizelere sarktığı anjanbıman tekniği kullanılmaya başlanmıştır……………
  • “Sanat, toplum içindir.” anlayışı hakimdir……………….
  • 1896 yılında Servet-i Fünûn dergisinin başına Recaizade Mahmut Ekrem’in getirilmesiyle genç şairler bu dergi etrafında toplanmış ve dönem  başlamıştır………….
  • Cenap Şahabettin, sembolizmi şiirimizde ilk defa kullanan şairdir………………
  • Dönem, 1901 yılında Hüseyin Cahit Yalçın’ın Fransızcadan çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” makalesi vesilesiyle derginin kapatılmasının ardından sona ermiştir……………..
  • Divan edebiyatındaki müstezat nazım şeklini serbest müstezata çevirmişler ve nazmı nesre yaklaştımaya çalışmışlardır………………..
  1. Fecriati ile ilgili doğru bilgileri işaretleyiniz.
  • Edebiyatımızdaki ilk edebi topluluktur…………
  • Parnasizm akımının etkisi hakimdir………….
  • Topluluğun ortak bir poetikası olmadığından çabuk dağılmışlardır…………………
  • Edebiyatımızdaki ilk beyannameyi yayımlayan Servetifünun şairlerinin aksine sanat için sanat anlayışını benimsemişlerdir……………………
  • Anlam oldukça kapalıdır ve dil sembolizmin etkisiyle imgelerle doludur……………
  • Saf şiir anlayışı ile şiirler yazmışlardır…………..
  • Toplumsal sorunlardan uzak kalmışlardır……………………….
  • Doğu eserlerini Batı’ya, Batı eserlerini de Doğu’ya tanıtmak istediklerinden çeviriye önem vermişlerdir……
  • “Sanat, şahsi ve muhteremdir.” sloganıyla hareket etmişlerdir………………..
  • Divan edebiyatı nazım şekillerini kullanmışlar, şekil olarak eskiye bağlı kalmışlardır………
  • Köylü vezni olarak gördükleri aruz ölçüsü yerine hece ölçüsünü tercih etmişlerdir……………
  1. Milli Edebiyat şiiri ile ilgili doğru bilgileri işaretleyiniz.
  • Ziya Paşa’nın sistematize ettiği Türkçülük akımının etkisinde oluşan bir edebiyattır………..
  • Anadolu, Anadolu insanının yaşamı ve zorlukları, savaşlar, milli değerler gibi temalar işlenmiştir…………..
  • 1911’de Selanik’te yayımlanan Yeni Lisan Makalesi ile başlamıştır…………
  • Dilde sadeleşme çalışmaları başlamış ve bunda da başarılı olunmuştur………….
  • Şiirlerde halk şiirine ve geleneğine bir yönelme vardır…………………
  • Şiirler anonimdir………….
  • Milli ölçümüz olan aruz ölçüsü yaygın şekilde kullanılmıştır……………
  • Göz için uyak anlayışı yaygındır……………….
  • Şiirler lirik açıdan zayıf, biçimin çok da önemli olmadığı şiirlerdir……………………
  • Şairlerin şiirlerini yazdıkları esere cönk adı verilir…………
  • Amaç milliyetçilik düşüncesini yaymak olduğundan toplum için sanat anlayışı hakimdir………..
  • Kapalı, imgeli, yoğun bir anlatım tercih edilmiştir…………..
  • Mehmet Emin Yurdakul, milli şair olarak en çok eser veren şairlerdendir………………..
  • Geleneksel olan gazel, kaside, mesnevi gibi nazım şekilleri tercih edilmiştir………….
  • Bütün güzelliğinden çok parça güzelliği önemsenmiştir…………………….
  1. Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları doğru bilgi ile doldurunuz.
  • Noktalama işaretleri ilk olarak …………………………..döneminde ……………….tarafından kullanılmıştır.
  • Tanzimat şiirinde ………………….ölçüsü kullanılmıştır.
  • Ziya Paşa ……………………adlı eserinin önsözünde divan şiirini övmüştür. Bunu üzerine …………………….. , onu eleştirmiş ve…………………………………….adlı eseri yazarak Ziya Paşa’yı eski edebiyatı savunmakla suçlamıştır.
  • Recaizade ve Muallim Naci arasındaki ………………………………..tartışması kafiyenin göz için mi kulak için mi yapılası gerektiği konusunda yapılmıştır.
  • Milli Edebiyat döneminde bağımsız olan şairler…………………………………ve……………………………………’dir.
  • Halit Ziya ve Mehmet Rauf imgeli, sanatlı anlatıma sahip düzyazı şeklinde ……………………………yazmışlardır.
  • Servetifünûn döneminde tablo altına şiir yazma geleneği olan ……………………………çok yaygındır.
  • Fecriati’de  ………………………………..akımı görülür.
  • Milli Edebiyat dönemi 1911’de ……………………’te çıkarılan……………………………dergisinde yayımlanan …………………………..makalesiyle başlamıştır.
  • Fecriati döneminde ve sonrasında şiir yazan ve hece ölçüsünü hiç kullanmayan sembolist şair……………………………’dir.
  1. Aşağıda hakkında bilgi verilen eserler hangileridir?
  • Tevfik Fikret’in hece ölçüsü ile yazdığı şiir kitabı…………………………..
  • Mehmet Rauf’un mensur şiir kitabı…………………….
  • Hürriyet kelimesinin kullanıldığı ilk eser………………….
  • Recaizade Mahmut Ekrem’in üçüncü cildinde eski şiiri ve Muallim Naci’yi eleştirdiği, kelime anlamı güzel, nağmeli söz olan kitabı……………..
  • Muallim Naci’nin kelime anlamı “kötü söz, sinek vızıltısı” olan ve Recaizade’ye çok ağır eleştirilerinin yer  aldığı eser…………..
  • Yahya Kemal Beyatlı’nın hece ölçüsü ile yazdığı tek şiir……………………
  • Tevfik Fikret’in oğluna hitaben yazdığı ve tüm ülke gençlerine öğütler verdiği kitabı……………………..
  • Mehmet Akif Ersoy’un yedi ciltten oluşan tek eseri………………………….
  • Mehmet Akif’in şiir kitabına dahil etmediği şiiri………………………
  • Şinasi’nin çeviri şiirlerinin yer aldığı eseri………………………….
  • Ziya Paşa’nın felsefi düşüncelerini  anlattığı en ünlü eseri……………………..
  • Ziya Gökalp’in yazdığı ve Türk mitolojisinde Türklük felsefesini yaymak ülküsünü simgeleyen ifadeyi işleyen eser……………………
  • Mehmet Emin Yurdakul’un “Ben bir Türküm; dinim, cinsim uludur.” dizeleriyle başlayan ünlü şiiri………………….
  • Abdülhak Hamit Tarhan’ın karısının ölümü üzerine yazdığı şiir………………….
  • Cenap Şahabettin’in karı anlattığı lirik şiiri…………….
  • Ahmet Haşim’in “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı önsözünün yer aldığı şiir kitabı…………
  • Tevfik Fikret’in İstanbul’u kötülediği şiir…………………………..
  • Mehmet Akif’in oğluna yazdığı ve tüm gençlere hitap ettiği eseri…………..
  1. Aşağıdaki şairlerin hangi döneme ait olduklarını işaretleyiniz.
 TANZİMATSERVETİFÜNUNFECRİATİMİLLİ EDEBİYATBAĞIMSIZLAR
Yahya Kemal     
Ahmet Haşim     
Şinasi     
Ziya Gökalp     
Namık Kemal     
Abdülhak Hamit     
Mehmet Akif     
Mehmet Emin     
Ziya Paşa     
Recaizade Mahmut Ekrem     
Süleyman Nazif     
Muallim Naci     
  1. Aşağıdaki eserlerin karşılarına yazarlarını ve yazıldıkları dönemi yazınız.
 ŞAİRDÖNEM
Takdir-i Elhan  
Müntehebat-ı Eşar  
Rubab-ı Şikeste  
Tamat  
Şerare  
Göl Saatleri  
Gizli Figanlar  
Ey Türk Uyan  
Haluk’un Vedaı  
Ordunun Destanı  
Tarih-i Kadim  
Geçtiğim Yol  
Kürsi-i İstiğrak  
Batarya ile Ateş  
Ateşpare  
  
Terkib-i Bent  
Altın Işık  
Tan Sesleri